Toksyny z dymu papierosowego obniżają płodność kobiet

15 lutego 2012, 18:02

Młode dziewczyny, które stykają się z dymem papierosowym, mogą mieć w przyszłości problemy z poczęciem. Naukowcy z University of Newcastle wykazali bowiem na modelu mysim, że 3 związki z dymu papierosowego wpływają na geny uruchamiające apoptozę, czego skutkiem jest przedwczesne starzenie jajników i wytwarzanie dysfunkcyjnych jajeczek.



Kormorany słyszą pod wodą

6 czerwca 2017, 10:22

Naukowcy z Uniwersytetu Południowej Danii jako pierwsi wykazali, że tak jak foki czy walenie, kormorany zwyczajne (Phalacrocorax carbo) słyszą pod wodą. Badacze podkreślają, że ma to sens, skoro jest to środowisko, gdzie znajdują większość swojego pokarmu.


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


© Israel Museum, Jerusalem

Historia pieczęci królowej Jezabel

31 października 2007, 14:52

Dr Marjo Korpel, badacz Starego Testamentu z Uniwersytetu w Utrechcie, stwierdził, że pieczęć odkryta w 1964 roku i datowana na IX wiek p.n.e. należała do biblijnej królowej Jezabel (Izebel). Naukowiec doszedł do takiego wniosku, analizując umieszczone na niej inskrypcje (Journal for Semitics).


Kolor oczu wskaźnikiem ryzyka

7 maja 2012, 12:23

Kolor oczu może wskazywać na ryzyko rozwinięcia się chorób skóry. Do takich wniosków doszli naukowcy z Wydziału Medycyny University of Colorado. Ich zdaniem osoby z niebieskimi oczami z mniejszym prawdopodobieństwem chorują na bielactwo nabyte, z kolei ludzie o brązowych oczach mogą mniej obawiać się czerniaka.


Dwa światy smaku

2 marca 2012, 13:22

Kiperzy zawdzięczają swój wyostrzony smak przede wszystkim uwarunkowaniom biologicznym. Przeciętni konsumenci wina mogą być ślepi na doskonale dla nich wyczuwalne niuanse, a nawet podstawowe właściwości trunku, takie jak równowaga słodyczy i kwasowości. Stąd wątpliwości, czy autor opisu wina nie zmyślił przypadkiem nut owocowo-drzewnych i posmaku orzechów...


Mikrosześciany do przeciwnowotworowych zadań specjalnych

30 czerwca 2017, 05:28

Na Uniwersytecie Alabamy w Birmingham i w Centrum Nauk o Zdrowiu Teksańskiego Uniwersytetu Technicznego powstały mikrosześciany, które mogą "zasysać" hydrofobowe leki przeciwnowotworowe i dostarczać je do komórek rakowych.


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

27 maja 2026, 09:04

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


Morski skorpion był większy niż człowiek

21 listopada 2007, 12:10

W Niemczech odkryto skamieniałe szczęki 2,5-metrowego morskiego skorpiona, który żył równocześnie z dinozaurami. Skamielina liczy sobie 390 milionów lat i sugeruje, że pająki, insekty czy kraby, które żyły w tamtych czasach, były większe, niż dotychczas sądzono.


Trawa morska magazynuje więcej węgla niż las

23 maja 2012, 10:23

Trawy morskie magazynują ponad 2-krotnie więcej węgla niż lasy umiarkowane czy tropikalne o tej samej powierzchni. Przybrzeżne łąki podmorskie gromadzą do 83 tys. ton węgla na kilometr kwadratowy, głównie w glebie pod zbiorowiskiem, podczas gdy w przypadku typowego lasu wartość ta oscyluje wokół 30 tys. t/km2, a węgiel trafia głównie do drewna.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk